اخیراً تصویری در فضای مجازی با این عنوان منتشر شده که «تنها سلاحی که اسرائیل بیشترین ترس را از آن دارد» و در ادامه به «جنگ شناختی ترکیبی» اشاره شده است.

سعیده تاجالدینی فعال رسانه و فضای مجازی گفت: اگر بخواهیم دقیق نگاه کنیم، جنگ امروز فقط در میدان نظامی اتفاق نمیافتد. بخشی از تقابل در ذهن و ادراک مردم شکل میگیرد. در جنگ شناختی، تلاش میشود برداشت انسان از واقعیت تغییر کند؛ یعنی مخاطب نسبت به آنچه میبیند، میشنود و میخواند دچار تردید، ترس یا برداشت نادرست شود.
سؤال: چرا از آن به عنوان «جنگ ترکیبی» یاد میشود؟
این فعال رسانهای افزود: جنگ ترکیبی یک ابزار در کار نیست. رسانه، شبکههای اجتماعی، عملیات روانی، فضای مجازی، شایعه، تصاویر، و حتی نحوه روایت یک اتفاق میتوانند در کنار عوامل سیاسی، اقتصادی و امنیتی قرار بگیرند. به همین دلیل، برخی تحلیلگران جنگ ترکیبی را مجموعهای از فشارهای همزمان در چند میدان میدانند.
وی افزود: مردم و کاربران فضای مجازی فقط مصرفکننده محتوا نیست؛ خودش میتواند تولیدکننده و منتشرکننده روایت باشد. یک خبر تأییدنشده، یک تصویر قدیمی یا یک تیتر هیجانی میتواند در مدت کوتاهی به دست هزاران نفر برسد. بنابراین سواد رسانهای اهمیت زیادی پیدا میکند؛ یعنی قبل از بازنشر هر مطلبی باید منبع، تاریخ، تصویر و ادعای مطرحشده را بررسی کنیم.
تاج الدینی بیان کرد: بهصورت استعاری میتوان گفت، رسانه یکی از مهمترین ابزارهای این میدان است؛ اما نکته مهم این است که رسانه فقط ابزار جنگ نیست، بلکه میتواند ابزار آگاهی و کاهش التهاب هم باشد. رسانه حرفهای باید واقعیت را از شایعه جدا کند و اجازه ندهد مخاطب تحت تأثیر اطلاعات نادرست تصمیم بگیرد.
این فعال رسانه تاکید کرد: مهمترین مسئله، تفکر قبل از بازنشر است. باید مردم را به پرسشگری، بررسی منابع و مقایسه روایتهای مختلف تشویق کنیم. در کنار آن، رسانههای رسمی و خبرنگاران هم باید سریع، دقیق و شفاف اطلاعرسانی کنند؛ چون وقتی اطلاعات معتبر دیر منتشر شود، فضای خالی میتواند با شایعه و روایتهای تأییدنشده پر شود. برخی تحلیلهای رسانهای نیز بر همین نقش رسانه در حفظ اعتماد عمومی و مقابله با اختلال ادراکی تأکید دارند.
تاج الدینی گفت: در جنگ شناختی، هدف فقط تغییر یک خبر نیست؛ هدف میتواند تغییر برداشت انسان از واقعیت باشد. بنابراین مهمترین دفاع، آگاهی، سواد رسانهای، راستیآزمایی و حفظ قدرت تحلیل است.
انتهای خبر/ تاج الدینی

