توسط : سعیده تاج الدینی در گفتگو با پایگاه خبری بوتیانیوز گفت: در عصر تحولات دیجیتال، دیگر جنگها فقط در میدانهای فیزیکی رخ نمیدهند؛ بلکه ذهن انسان به میدان نبرد اصلی بدل شده است. در این میان، ظهور «هوش مصنوعی» (AI) قواعد این بازی را تغییر داده و به دشمنان اجازه داده است تا با سرعتی باورنکردنی و دقتی نگرانکننده، باورها و افکار عمومی را هدف بگیرند. اما هوش مصنوعی دقیقاً چگونه در این جنگ شناختی نقشآفرینی میکند.
تاج الدینی افزود: در عصر تحولات دیجیتال، دیگر جنگها فقط در میدانهای فیزیکی رخ نمیدهند؛ بلکه ذهن انسان به میدان نبرد اصلی بدل شده است. در این میان، ظهور «هوش مصنوعی» (AI) قواعد این بازی را تغییر داده و به دشمنان اجازه داده است تا با سرعتی باورنکردنی و دقتی نگرانکننده، باورها و افکار عمومی را هدف بگیرند. اما هوش مصنوعی دقیقاً چگونه در این جنگ شناختی نقشآفرینی میکند؟
این مدرس سوادرسانه عنوان کرد: پیش از این، عملیات روانی با استفاده از رسانههای جمعی به صورت عمومی انجام میشد. اما هوش مصنوعی اکنون قادر است با تحلیل رفتارِ «شخصی» هر فرد در فضای مجازی (لایکها، کامنتها، سوابق جستجو)، علایق و نقاط ضعف او را شناسایی کند. دشمن با استفاده از این دادهها، پیامهای اختصاصی برای هر فرد طراحی میکند؛ پیامهایی که دقیقاً همان «کلیدِ» ذهنیِ فرد را فشار میدهند تا او را به سمت خشم، ناامیدی یا بیاعتمادی سوق دهند.
وی بیان کرد: یکی از خطرناکترین ابزارهای هوش مصنوعی، فناوریهای «دیپفیک» (Deepfake) است. تولید تصاویر، ویدئوها و حتی صوتهای جعلی از چهرههای سیاسی، اجتماعی یا مذهبی که بسیار به واقعیت شبیه هستند، توانایی جامعه را برای تشخیص حقیقت از دروغ به چالش میکشد. در جنگ شناختی، وقتی «دیدن» دیگر «باور کردن» نیست، شکاف بزرگی در اعتماد عمومی ایجاد میشود که دشمن به راحتی از آن بهرهبرداری میکند.
تاج الدینی تاکید کرد: هوش مصنوعی به دشمن این امکان را میدهد که با استفاده از اکانتهای مجازیِ هوشمند (باتها)، یک خبر دروغ یا یک روایت تحریفشده را در کسری از ثانیه در فضای مجازی «ترند» کند. وقتی کاربر میبیند صدها یا هزاران اکانت درباره یک موضوع خاص با یک رویکرد واحد صحبت میکنند، ناخودآگاه دچار خطای شناختیِ «تایید اجتماعی» شده و تصور میکند که این موضوع، حقیقتِ غالبِ جامعه است.
وی اضافه کرد: در جنگهای سنتی، بازخوردِ عملیات ممکن بود هفتهها طول بکشد. اما در جنگ شناختی مبتنی بر هوش مصنوعی، دشمن به صورت لحظهای (Real-time) بازخوردِ جامعه نسبت به یک شایعه یا خبر را رصد میکند. اگر تغییری در ذهن مخاطب ایجاد نشد، هوش مصنوعی بلافاصله لحن، تصویر و کلماتِ محتوا را تغییر میدهد تا به بهترین نتیجه برسد.
این مدرس سوادرسانه افزود: هوش مصنوعی ابزاری است که میتواند هم در خدمت حقیقت باشد و هم در خدمتِ فریب. برای مقابله با این هجمه شناختی باید:
سوادِ تحلیل داده: یاد بگیریم که هر محتوایی در فضای مجازی، لزوماً آینه واقعیت نیست و ممکن است «مهندسیشده» باشد.
مرجعیتِ اخبار: در مواجهه با اخبار تکاندهنده، پیش از بازنشر، به دنبال منابع معتبر و رسمی باشیم.
تقویتِ تفکر انتقادی: در برابر بمبارانهای خبری، از خود بپرسیم: «چه کسی از انتشار این خبر سود میبرد؟» و «چرا این محتوا دقیقاً در این زمان خاص منتشر شده است؟»
وی در پایان گفت: جنگ شناختی با محوریت هوش مصنوعی، جنگی است که در آن «سرعت» و «دقت» حرف اول را میزند. اگرچه ابزارهای دشمن هوشمند شدهاند، اما «بصیرت» و «آگاهی» همچنان سدِ محکمی در برابر این فتنههاست. در این فضای پیچیده، ما باید با ارتقای سطح تحلیل و هوشیاری، نگذاریم الگوریتمهای هوش مصنوعی، جایگزینِ تفکر و ارادهی اصیلِ ملت ما شوند.
انتهای خبر/ تاجالدینی
